Samson i Dalila | 61. Międzynarodowy Festiwal Wratislavia Cantans im. Andrzeja Markowskiego

Rozpoczynając pracę nad operą, której wykonanie zainauguruje 61. edycję Międzynarodowego Festiwalu Wratislavia Cantans im. Andrzeja Markowskiego, Camille Saint-Saëns osiągnął już wiek chrystusowy – trzydzieści trzy lata. W Samsonie i Dalili to symboliczne przekroczenie przez twórcę pewnej granicy w życiu idzie w parze z treściami zawartymi w libretcie. Mocarz Samson – na kartach Biblii stanowiący odpowiednik Heraklesa – sieje postrach wśród wrogów, sam jednak zostaje pokonany przez siłę namiętności. Ostatecznie odkrywa, że jedynym sposobem, w jaki może ujawnić się prawdziwy heroizm, jest złożenie ofiary z samego siebie. Podczas koncertu partie tytułowych bohaterów usłyszymy w wykonaniu śpiewaków Briana Jadge’a i Anity Rachvelishvili, a NFM Filharmonia Wrocławska zagra pod batutą Thomasa Guggeisa – dyrektora muzycznego Oper Frankfurt. Opracowanie historii Samsona i Dalili w zamyśle Saint-Saënsa miało początkowo przyjąć formę oratorium, a zatem zostać pozbawione akcji scenicznej. Do zmiany decyzji Francuza namówił librecista, poeta Ferdinand Lemaire. Kompozytor ostatecznie, wzorem również sięgających po tematy biblijne Rossiniego i Verdiego, wybrał postać opery. Było to znakomite posunięcie. Autor późniejszego Karnawału zwierząt w wydarzeniach opisanych na kartach Starego Testamentu odnalazł napięcia godne najlepszych wzorców włoskich czy dzieł Richarda Wagnera, a w tytułowej bohaterce pełnokrwistą dramatis persona o skomplikowanej psychice. Opowieść o wojowniku dysponującym nadludzką siłą umożliwiła także wprowadzenie schlebiających francuskim gustom następujących elementów: sceny tanecznej, stylizacji sugerujących nawiązania do muzyki Bliskiego Wschodu oraz widowiskowego finału. Kompozycja powstawała długo. Chociaż już w 1868 roku Saint-Saëns przedstawił II akt na prywatnym przesłuchaniu (nie zyskawszy aprobaty), to w kontynuowaniu prac przeszkadzały artyście udział w wojnie francusko-pruskiej oraz wydarzenia Komuny Paryskiej. Następnie on sam bardziej skłonny był poświęcić czas innego rodzaju twórczości, jednak na dokończenie dramatu naciskał Ferenc Liszt, który obiecał doprowadzić do wystawienia go w Weimarze. Utwór (w niemieckiej wersji językowej) faktycznie miał tam swoją prapremierę – w 1877 roku. Publiczność Opery Paryskiej czekała na dzieło aż piętnaście lat. Kiedy w końcu i tam je zaprezentowano, zostało przyjęte niezwykle gorąco. W konsekwencji Samson i Dalila jako jedyna opera Saint-Saënsa pozostaje w repertuarze do naszych czasów i zajmuje w nim miejsce w pełni zasłużone. Program: Camille Saint-Saëns Samson i Dalila op. 47 – opera w wersji koncertowej Wykonawcy: Thomas Guggeis – dyrygent Brian Jagde – Samson (tenor) Anita Rachvelishvili – Dalila (mezzosopran) Kostas Smoriginas – Arcykapłan Dagona (baryton) Peter Kellner – Abimelech, Starzec hebrajski (bas) Marek Belko – Pierwszy Filistyn (tenor) Dawid Dubec – Drugi Filistyn (bas) Paweł Zdebski – Posłaniec (tenor) Chór NFM Lionel Sow – kierownictwo artystyczne Chóru NFM Noé Chapolard – przygotowanie Chóru NFM Slovenian Philharmonic Choir Tom Varl – przygotowanie chóru dr Borut Smrekar – kierownictwo artystyczne Slovenian Philharmonic Choir NFM Filharmonia Wrocławska