Carmen

SCENA MŁODYCH Bohaterka opery Bizeta to postać dychotomiczna. Z jednej strony jest pierwotna, niepokorna, wywołująca zgorszenie i niezwykle łatwa do zaklasyfikowania w poczet kobiet upadłych, z drugiej zaś – czuła ofiara, podatna na nieprzychylność losu i ciążące nad nią fatum. Ten wyraźny dualizm, doskonale wpisujący się w męski kanon, pozwolił jej zawładnąć zbiorową świadomością i stać się w operowym świecie archetypem kobiety fatalnej. Autorzy libretta, czyniąc z Carmen osobę z marginesu społecznego, uwikłaną w przestępczy półświatek, na dobre zaszufladkowali ją w banalnej, jednowymiarowej roli zdrajczyni i intrygantki, przez której rozwiązłość naiwny żołnierz posuwa się do zbrodni. Powierzchowne odczytanie tej historii oraz postrzeganie figury Carmen jako niewygodnej przez lata nie pozwalały zmienić dynamiki sytuacji scenicznej. A gdyby jednak oddać Carmen głos, zamiast nieustannie zamykać ją w operowych ariach — tak, by mogła zburzyć przestarzały porządek i wymierzyć cios tym, którzy ją skrzywdzili? Twórczynie i twórcy spektaklu mierzą się nie tylko z przedefiniowaniem klasycznych schematów operowych oraz nadaniem Carmen podmiotowości i autonomii, lecz także – czerpiąc z dokonań teatru postdramatycznego – próbują oddać wielowarstwowość tej historii i opowiedzieć ją niejako na nowo. „Nieuchronność ofiary Carmen sprowokowała nas do zadania sobie pytania, czy istnieje jakakolwiek droga ucieczki od męskiego spojrzenia, które czyni z tej bohaterki rodzaj hedonistycznej projekcji. W centrum naszych zainteresowań znalazły się relacje kobieco-męskie oparte na toksycznych, konwencjonalnych wzorcach. Szukamy rozwiązania, które pozwoliłoby Carmen przestać być ofiarą. Chciałoby się zapytać, czy opera Bizeta zawsze musi kończyć się tragedią. Na razie wydaje się, że innego wyjścia nie ma – takie rozwiązanie podsuwa nam kultura, w której nieustannie brodzimy i z której nie potrafimy się wyrwać. Carmen została uwięziona we własnej tożsamości niczym ptak w klatce.” Sebastian Róg REALIZATORZY: reżyseria | scenariusz | scenografia: Sebastian Róg muzyka | realizacja dźwięku: Dawid Głaz choreografia: Zuzanna Wójciak asystentka reżysera: Antonina Chrustek aranżacja partii wokalnych: Julia Chrustek realizacja światła: Piotr Świerczek obsada: Antonina Chrustek, Aleksandra Jasica, Małgorzata Korwel, Teresa Miter, Karolina Pędzimąż, Krzysztof Bolechowski, Sebastian Róg premiera: 23.05.2026 r. czas trwania: 75 min (bez przerwy) wiek: 16+